Czym jest kwasowa malabsorpcja żółci (BAM) i jak ją odróżnić od przerostu bakterii w jelicie? Biegunki, które nie są SIBO.

Przewlekłe biegunki to jeden z najbardziej uciążliwych objawów ze strony układu pokarmowego. Gdy pacjent trafia do gabinetu, najczęstszym podejrzeniem jest zespół jelita drażliwego (IBS) lub SIBO wodorowe. Co jednak zrobić w sytuacji, gdy test oddechowy wychodzi ujemny, antybiotykoterapia nie przynosi ulgi, a dieta Low FODMAP zawodzi? W takich przypadkach na celownik powinna trafić kwasowa malabsorpcja żółci (BAM).

W Instytucie SIBO w Bydgoszczy patrzymy szerzej. Jedną z najczęstszych, a zarazem rzadko diagnozowanych przyczyn „biegunkowego IBS” jest BAM (Bile Acid Malabsorption), czyli kwasowa malabsorpcja żółci. Szacuje się, że może ona dotyczyć nawet co trzeciego pacjenta, u którego zdiagnozowano IBS-D (postać biegunkową).

Czym jest kwasowa malabsorpcja żółci (BAM)?

Kwasy żółciowe są produkowane w wątrobie i przechowywane w pęcherzyku żółciowym. Ich głównym zadaniem jest pomoc w trawieniu tłuszczów. W zdrowym organizmie około 95% kwasów żółciowych jest wchłanianych z powrotem w końcowym odcinku jelita cienkiego (jelicie krętym) i wraca do wątroby.

Problem pojawia się, gdy ten mechanizm zawodzi. Jeśli kwasy żółciowe nie zostaną wchłonięte w jelicie cienkim, trafiają do jelita grubego, gdzie działają jak… silny środek przeczyszczający. Podrażniają śluzówkę, stymulują wydzielanie wody i przyspieszają pasaż, co prowadzi do gwałtownych biegunek.

BAM czy SIBO? Jak odróżnić te dwa schorzenia?

Choć objawy mogą wydawać się podobne, istnieje kilka kluczowych różnic, które pomagają specjalistom postawić właściwą diagnozę:

1. Charakter wypróżnień: W SIBO stolce są często luźne, ale towarzyszy im ogromna ilość gazów i wzdęć. W BAM biegunki są zazwyczaj wodniste, nagłe (często tuż po posiłku) i mogą mieć charakterystyczny żółty lub zielonkawy odcień oraz tłustą konsystencję.
2. Reakcja na tłuszcz w diecie: Pacjenci z BAM często czują się znacznie gorzej po posiłkach wysokotłuszczowych (ponieważ wymagają one wyrzutu większej ilości żółci). W SIBO problemem są zazwyczaj węglowodany (FODMAP).
3. Pora dnia: Biegunki w BAM często występują rano lub bezpośrednio po jedzeniu. SIBO nasila się w ciągu dnia, w miarę jak bakterie fermentują zjedzone posiłki.
4. Brak reakcji na leczenie SIBO: Jeśli przeszłaś/przeszedłeś kurację Rifaxyminą i nie zauważyłeś poprawy w kwestii biegunkowej, warto skierować diagnostykę w stronę kwasów żółciowych.

Kwasowa malabsorpcja żółci (BAM) – kto jest w grupie ryzyka?

BAM może być pierwotne (bez wyraźnej przyczyny) lub wtórne. Szczególną czujność powinny zachować osoby:

• Po usunięciu pęcherzyka żółciowego: Brak „magazynu” na żółć powoduje, że wycieka ona do jelit w sposób ciągły.
• Z chorobą Leśniowskiego-Crohna: Stan zapalny często obejmuje jelito kręte, gdzie odbywa się wchłanianie kwasów.
• Po resekcjach jelita cienkiego.
• Z uszkodzeniem jelit po radioterapii.

Jak diagnozujemy i leczymy BAM?

Złotym standardem w diagnostyce BAM na świecie jest test SeHCAT, jednak jego dostępność w Polsce jest ograniczona. Dlatego w praktyce klinicznej często stosuje się:

• Badanie poziomu kwasów żółciowych w kale.
• Próbę terapeutyczną: Podanie leków wiążących kwasy żółciowe (cholestyramina). Jeśli po kilku dniach stosowania leku biegunka ustępuje, mamy potwierdzenie diagnozy.

Leczenie polega głównie na stosowaniu wspomnianych sekwestrantów kwasów żółciowych oraz wprowadzeniu diety niskotłuszczowej, co znacząco poprawia komfort życia pacjenta.

Kwasowa malabsorpcja żółci (BAM) – podsumowanie

Przewlekła biegunka to sygnał alarmowy, którego nie wolno lekceważyć ani przypisywać wyłącznie „stresowi”. Jeśli Twoja diagnostyka SIBO stanęła w martwym punkcie, a objawy nadal utrudniają Ci normalne funkcjonowanie, czas sprawdzić, jak pracują Twoje kwasy żółciowe.

Może Cię również zainteresować: Detoksy sokowe a SIBO

W Instytucie SIBO w Bydgoszczy wiemy, że układ pokarmowy to skomplikowana maszyna. Jeśli testy oddechowe nie dają jasnej odpowiedzi, nasi specjaliści pomogą Ci pogłębić diagnostykę w kierunku BAM, nietolerancji pokarmowych czy zaburzeń pracy trzustki. Nie pozwól, by biegunka kontrolowała Twoje życie. Umów się na konsultację i znajdź prawdziwe źródło swojego problemu!