Choroba Hashimoto, znana również jako przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy atakuje tarczycę – mały gruczoł w kształcie motyla, umiejscowiony u nasady szyi. Tarczyca odgrywa ważną rolę w regulacji metabolizmu poprzez wytwarzanie hormonów, takich jak tyroksyna (T4) i trójjodotyronina (T3). W chorobie Hashimoto dochodzi do ciągłego stanu zapalnego tarczycy, co ostatecznie prowadzi do jej uszkodzenia i zmniejszonej zdolności do wytwarzania hormonów.
Spis treści:
Jakie są objawy choroby Hashimoto?
Objawy Hashimoto mogą postępować powoli i często są mylone z innymi chorobami. Większość z nich to:
- zmęczenie – pacjenci często odczuwają chroniczne zmęczenie nawet po długim odpoczynku;
- przyrost masy ciała – przyrost masy ciała jest częstym objawem związanym z niedoczynnością tarczycy spowodowaną chorobą Hashimoto;
- sucha skóra i włosy – brak hormonów tarczycy może powodować suchość skóry i włosów;
- wrażliwość na zimno – osoby z zapaleniem tarczycy Hashimoto są często wrażliwe na niskie temperatury;
- problemy z pamięcią i koncentracją – znane są również jako „mgła mózgowa”, która jest częstym objawem pacjentów z niedoczynnością tarczycy;
- depresja i wahania nastroju – brak równowagi hormonalnej może wpływać na nastrój i prowadzić do depresji oraz innych problemów emocjonalnych;
- problemy z miesiączką – u kobiet zapalenie tarczycy Hashimoto może powodować problemy menstruacyjne, a także problemy z płodnością.
Jakie są przyczyny Hashimoto?
Hashimoto jest chorobą autoimmunologiczną, co oznacza, że układ odpornościowy chroniący organizm przed chorobą zaczyna atakować własne komórki. Dokładna przyczyna tej choroby nie jest w pełni poznana, ale istnieje kilka czynników ryzyka. Jako przyczyny Hashimoto podawane są:
- genetyka – osoby, u których rodzinnie występowały choroby autoimmunologiczne, są bardziej narażone na rozwój choroby Hashimoto;
- płeć i wiek – kobiety, szczególnie te w wieku od 30 do 50 lat, są bardziej podatne na Hashimoto niż mężczyźni;
- stres – długotrwały stres może powodować choroby, ponieważ wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego organizmu;
- infekcje bakteryjne – niektóre infekcje powodują reakcję autoimmunologiczną w organizmie.
Diagnostyka i leczenie Hashimoto
Rozpoznanie choroby Hashimoto opiera się na wynikach badań krwi oceniających poziom hormonów tarczycy oraz na podstawie obecności w organizmie przeciwciał przeciwtarczycowych, takich jak anty-TPO (przeciwciało przeciwko peroksydazie tarczycowej). Większość leczenia Hashimoto polega na suplementacji hormonów tarczycy w celu uzupełnienia niedoborów w organizmie, a najczęściej stosowanym lekiem w takiej sytuacji jest lewotyroksyna. Ten syntetyczny hormon (T4) pomaga regulować poziom hormonów tarczycy we krwi. Dawkowanie leku jest dobierane indywidualnie na podstawie wyników badań i występujących u pacjenta objawów.
Dieta i styl życia z Hashimoto
Dieta w chorobie Hashimoto odgrywa kluczową rolę w zmniejszaniu objawów i wspieraniu funkcjonowania tarczycy. Chociaż nie istnieje uniwersalna dieta, która pozwoli całkowicie wyleczyć Hashimoto, to odpowiednie nawyki żywieniowe mogą pomóc złagodzić objawy choroby. Oto kilka zasad, które warto uwzględnić w diecie przy Hashimoto:
Spożywanie żywności przeciwzapalnej
Hashimoto wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym, dlatego ważne jest włączenie do diety produktów o właściwościach przeciwzapalnych, takich jak:
- tłuste ryby (np. łosoś, makrela, sardynki) – bogate w kwasy omega-3, które mają silne właściwości przeciwzapalne;
- oliwa z oliwek – zawiera jednonienasycone kwasy tłuszczowe i polifenole, które wspierają zdrowie układu krążenia i mają działanie przeciwzapalne;
- owoce i warzywa – szczególnie te bogate w antyoksydanty, takie jak jagody, borówki, pomidory i papryka. Antyoksydanty pomagają w walce z wolnymi rodnikami, które mogą nasilać stan zapalny.
Unikanie żywności przetworzonej i bogatej w cukry proste
Przetworzone produkty spożywcze, fast food, słodycze, oraz napoje gazowane mogą nasilać stan zapalny i przyczyniać się do problemów z masą ciała, które często towarzyszą Hashimoto. Zamiast tego warto sięgać po:
- pełnoziarniste produkty zbożowe – brązowy ryż, komosa ryżowa, owies, które dostarczają błonnika i pomagają stabilizować poziom cukru we krwi;
- naturalne źródła cukru – owoce, miód w małych ilościach, daktyle, które są lepszym wyborem niż rafinowane cukry.
Dbanie o odpowiednią podaż selenu
Selen jest pierwiastkiem, który odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu tarczycy, a jego niedobór może nasilać objawy Hashimoto. Źródła selenu to:
- orzechy brazylijskie – już jeden lub dwa orzechy dziennie pokrywają zapotrzebowanie na selen;
- ryby i owoce morza – tuńczyk, sardynki, oraz krewetki;
- jaja – bogate w selen, a także inne składniki odżywcze ważne dla zdrowia tarczycy.
Odpowiednia podaż cynku
Cynk jest kolejnym pierwiastkiem, który wspiera funkcjonowanie tarczycy i układu odpornościowego. Można go znaleźć w:
- mięsie – wątróbka, wołowina, wieprzowina, drób;
- ryż i nasiona – ryż dziki, pestki dyni, zarodki pszenne, komosa ryżowa, sezam, słonecznik;
- grzyby – kurki, pieczarki, shitake, boczniaki.
Suplementacja witaminy D
Niski poziom witaminy D jest często spotykany u osób z Hashimoto. Warto regularnie badać poziom tej witaminy i w razie potrzeby zadbać o jej prawidłową podaż. Należy pamiętać, że najbogatszym źródłem witaminy D jest słońce, pod którego wpływem dochodzi do jej syntezy w skórze. W żywności występuje głównie w rybach morskich (łosoś, dorsz, śledź), z kolei jej niewielkie ilości możemy znaleźć również w jajach, mleku, olejach roślinnych i wątrobie.
Unikanie nadmiernej ilości goitrogenów.
Goitrogeny to związki, które mogą zaburzać funkcjonowanie tarczycy, zwłaszcza jeśli są spożywane w dużych ilościach. Znajdują się one w surowych warzywach kapustnych (brokuły, kalafior, jarmuż), soi, oraz niektórych orzechach. Umiarkowane spożycie gotowanych warzyw kapustnych jest zazwyczaj bezpieczne, ponieważ obróbka termiczna zmniejsza ilość goitrogenów.
Podsumowanie
Zapalenie tarczycy (Hashimoto) jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, która wpływa na funkcjonowanie tarczycy i prowadzi do niedoczynności rzeczonego organu. Chociaż choroba ta wymaga stałego leczenia, dobranie odpowiednich środków farmakologicznych, diety i stylu życia mogą mieć pozytywny wpływ na codzienne funkcjonowanie pacjentów.
Również może Cię zainteresować: Czym jest starzenie organizmu?
Ważne jest regularne monitorowanie stanu zdrowia i współpraca z lekarzem w celu ustalenia najlepszego możliwego leczenia. Jeśli ten problem dotyczy Ciebie, nie zwlekaj i zgłoś się do SIBO Instytutu po fachową pomoc!